Kolacja w Monachium, śniadanie w Hamburgu, obiad w Berlinie

Saksonia-Anhalt

Powierzchnia: 20 451 km² Ludność: 2,2 mln Stolica: Magdeburg

saksonia-anhaltSaksonia-Anhalt to jeden z najczęściej odwiedzanych przeze mnie landów. Nie chodzi tu o odległość, bo przykładowo Meklemburgia Pomorze-Przednie czy Saksonia też są blisko, ale o bogactwo kulturowe i krajobrazowe. Trudno jednoznacznie określić, co powinno się odwiedzić na pierwszym miejscu w tym regionie. Saksonia-Anhalt to, obok Bawarii, najbogatszy land, jeśli chodzi o punkty wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Ponieważ nie są to pojedyncze miejsca a raczej całe kompleksy, ich zagęszczenie jest naprawdę imponujące. Należą do nich miejscowości związane z życiem i działalnością wielkiego reformatora Marcina Lutra (Wittenberga, Eisleben), kompleksy pałacowo-ogrodowe w Dessau i Wörlitz , budynki Bauhaus w Dessau oraz starówka, kolegiata i zamek w Quedlinburgu. Wszystkie te miejsca zwiedziłam, do niektórych powracałam nawet kilkakrotnie. Przede mną jeszcze park historyczny w Wörlitz.

Jednym z ulubionych regionów, do którego również wracam, jak tylko mam okazję, jest Harz. Pasmo to położone jest aż w trzech landach, do tego dochodzą liczne miejscowości. Thale, Wernigerode, Halberstadt czy wspomniany Quedlinburg zdecydowanie zasługują na chociaż jedną wizytę. Z Wernigerode przez Schierke można wjechać kolejką wąskotorową na Brocken (1142 m), najwyższy szczyt północnych Niemiec. Harz to też jeden z najbogatszych regionów, jeśli chodzi o baśnie, mity i legendy.
Absolutnym hitem jest Straße der Romanik, przy której znajduje się ponad 60 miejscowości z zabytkami epoki romańskiej. Stanowi ona część europejskiej trasy Transromanica. Zwiedzając liczne zamki, klasztory i kościoły można poznać nie tylko elementy stylu architektonicznego, ale i sporą część historii średniowiecznych Niemiec. Są wśród nich miejsca pochówku przedstawicieli dynastii Ludolfingów, ufundowane przez nich klasztory, miejsca zjazdów reichstagu, skarbce pełne liturgicznych kosztowności świadczące o kunszcie średniowiecznych artystów i wiele, wiele więcej. Katedry w Magdeburgu, Halberstadt, Merseburgu i Naumburgu należą do największych klasyków na szlaku, mniej znany królewski palatynat w Tilleda czy klasztor w Memsleben będą odpowiednie dla tych, którzy chcą obcować z historią w ciszy i zadumie.

W Saksonii-Anhalt znajduje się jeden z „cudów” z mojej prywatnej listy – niebiański krążek z Nebra, najstarsze znane ludzkości przedstawienie nieboskłonu z gwiazdami. Obejrzeć go można w Muzeum Prehistorii w Halle, natomiast w samym Nebra znajduje się centrum informacyjne oraz oznaczony punkt znalezienia dysku z wieżą widokową. Całość magiczna!

Jadąc pociągiem z Halle do wspomnianej Nebry, mija się jedną z najładniejszych winnych krain w środkowych Niemczech. Jest ona położona nad rzekami Saale i Unstrut. Liczne zamki na wzgórzach, pokrytych winnicami zachęcają do odwiedzin, poznania historii regionu i oczywiście skosztowania lokalnego wina.

W ciągu najbliższych kilkunastu miesięcy Saksonia-Anhalt znajdzie się na celowniku turystów z całego świata. Przynajmniej tego protestanckiego. Na 2017 rok przypada bowiem 500. rocznica reformacji. Główne obchody odbędą się w Wittenberdze, gdzie Marcin Luter przybił 95 tez do drzwi zamkowego kościoła. Od kilku lat trwają remonty i renowacje w muzeach i miejscach pamięci powiązanych z reformatorem. Do najważniejszych należą Eisleben (miejsce urodzin i śmierci Marcina Lutra), oraz Mansfeld (miasto jego dzieciństwa, dom rodziców). Z całą pewnością Wittenberga będzie jeszcze długo potem jednym z ważniejszych miejsc na mapie turystycznej landu.

Wreszcie stolica i największe miasto Saksonii-Anhalt, Magdeburg. Obok zabytków, świadczących o ważnym miejscu w historii Niemiec (katedra, miejsce spoczynku Ottona Wielkiego), romańskie kościoły , rzeźba „Magdeburskiego Jeźdźca”, pozostałości pruskiej twierdzy, w której schronienie znalazła rodzina i dwór Fryderyka II podczas wojny siedmioletniej, zobaczyć można również przykłady architektury socrealistycznej i budynek Hundertwassera, tzw. Zieloną Cytadelę. W parku na Łabą (Elbauenpark) znajduje się najwyższa drewniana konstrukcja Niemiec – Wieża Tysiąclecia, z wystawą prezentującą 6000 lat dokonań technicznych ludzkości. Przepiękne kamienice z okresu Gründerzeit (1880-1920) prezentują się przede wszystkim na Hegelstraße.

Co warto zobaczyć w Saksonii-Anhalt?

Wymienione przeze mnie wyżej miasta, regiony i trasy w pełni zaspokoją apetyt każdego turysty, który zechce poznać bliżej ten land. Nie sposób wymienić tu wszystkich miejsc, które zwiedziłam, ale na pewno znajdą one rozwinięcie na dalszych stronach. Osobiście chętnie poznam bliżej kolebkę landu, ziemie Anhalt, gdyż przedstawiciele dynastii askańskiej co rusz gdzieś wyskakują w historii krajów Europy (by wspomnieć tylko założyciela Marchii Brandenburskiej Albrechta von Ballenstedt i Katarzynę Wielką, z rodu Anhalt-Zerbst). Zwiedziałam już najstarsze miasto landu, Aschersleben, ale wciąż czekają Ballenstedt, Gernrode, Zerbst czy Köthen.

Ponadto warto zwrócić uwagę na dawny klasztor i kościół Jerichow, zabytki i miasteczka w tzw. Starej Marchii, katedrę w uroczej miejscowości Havelberg oraz zachęcające do pieszych i rowerowych wędrówek okolice Łaby.