Kolacja w Monachium, śniadanie w Hamburgu, obiad w Berlinie

Wioska Muzealna Glashütte w Brandenburgii

Położona na południu Brandenburgii zabytkowa osada Glashütte (dosłownie Huta Szkła) nie ma może tradycji w produkcji świątecznych ozdób, ale pracownicy huty-muzeum znają ten fach nie gorzej od swoich kolegów w Turyngii czy Saksonii. W 2016 roku miejscowość obchodziła swoje 300-lecie. Dodatkową okazją do celebrowania okrągłej liczby była również 150. rocznica urodzin Rheinholda Burgera, urodzonego w Glashütte wynalazcy termosu .

Rozwój nawet małej huty szkła wymagał w dawnych czasach odpowiedniego zaplecza surowców, przede wszystkim piasku i drewna do produkcji potażu oraz na opał. Tych w okolicy Baruth nie brakowało i w dokumentach z klasztoru Dobriluck (Doberlug) o pierwszej hucie szkła wspomina się już w XIII wieku. Nie udało się jednak ustalić, gdzie dokładnie była ani ile lat funkcjonowała. Aż do początku XVIII wieku brak jest informacji o podejmowanych kolejnych próbach. W 1711 roku francuski pośrednik handlowy, Sebastian Massar, zainteresowany był wzniesieniem huty nieopodal Baruth i chociaż kontrakt z lokalnym władcą był już podpisany, ostatecznie nie doszło do jego realizacji. Hrabia Solms-Baruth obawiał się zbytniej eksploatacji swoich lasów.

O powstaniu huty i małego osiedla robotników, które dały początek dzisiejszej wiosce Glashütte, zdecydował zbieg okoliczności, spowodowany działaniem sił natury. W 1715 roku nad Baruth przeszła ogromna wichura. Huragan położył ogromne połacie lasu i najrozsądniejszym rozwiązaniem wydawał się powrót do pierwotnej idei i przeznaczenie drewna na potrzeby huty. Tą trzeba było jednak dopiero wznieść. 23 marca 1716 roku hrabia Fryderyk Zygmunt zu Solms-Baruth zawarł umowę z powołanym z Łużyc mistrzem szklarstwa Bernsdorfem na budowę huty w pobliżu Clasdorf (Klasdorf).

Od początku istnienia działalność nie przynosiła oczekiwanych zysków. Często zmieniali się zarządzający. Najmowali oni doświadczonych pracowników (w tym synów Johanna Kunckela, wynalazcy rubinowego szkła), wprowadzano nowe produkty, nawiązano nawet współpracę z królewską hutą szkła w pruskim Zechlin, ale żadne z tych posunięć nie przyniosło efektów. Hutę trzeba było nawet na jakiś czas zamknąć. Kiedy ponownie pojawiły się zlecenia, głównie na butelki i niewyszukane zastawy stołowe, konkurencja z Czech okazała się zbyt silna i zaczęto eksperymentować z nowymi rodzajami i barwami szkła. Po niespokojnym okresie wojen napoleońskich, hrabstwo Baruth znalazło się w granicach Prus. Dzięki zdolnemu zarządcy, który w 1828 roku przejął hutę, i z dużym wsparciem jego szlacheckiego zwierzchnika, już dwa lata później udało się uzyskać szczególnie czystą odmianę mlecznego szkła. Zlecenia z fabryki lamp w Berlinie pozwoliły wyjść na prostą, a wyroby ze szkła mlecznego stały się sztandarowym produktem huty aż do jej zamknięcia w latach 80. ubiegłego wieku. W międzyczasie wioska została rozbudowana. W 1858 roku ponad 120 zatrudnionych w hucie czyniło z niej największy obiekt w prowincji Brandenburgii. Po przyłączeniu miejscowości do linii kolejowej Berlin-Drezno liczba mieszkańców wzrosła do 460. Produkty z Glashütte obecne były na wszystkich ważniejszych wystawach przemysłowych świata. Mimo stagnacji i postępującej recesji, spowodowanej konkurencją z węglowych zagłębi Łużyc, udało się dwukrotnie opatentować wzory szklanych abażurów.

Po drugiej wojnie światowej w upaństwowionej hucie, produkcja skupiła się na lampach i butlach do fermentacji win z modnego wówczas szkła craquelé. W latach 70. ubiegłego wieku zainteresowanie na wyroby huty drastycznie spadło i zdecydowano o zamknięciu produkcji.

Dzięki staraniom lokalnego stowarzyszenia, w zabytkowym budynku huty można dzisiaj ponownie obserwować pracę szklarzy, wydmuchać własną kulę, a w muzeum dowiedzieć się o historii miejsca, warunkach pracy i życia mieszkańców oraz o dokonaniach najsłynniejszego syna wioski, Rheinholda Burgera. Wycieczkę do Glashütte można połączyć z wizytą w Baruth, na Wyspie Tropikalnej (14 km) lub w Spreewaldzie.

Wizyta w Museumsdorf Glashütte

Glashütte jest częścią większej miejscowości Baruth, która w 2016 roku obchodziła 400 lat nadania praw miejskich. Z centrum, do położonej pośród lasów zabytkowej wioski, jest kilka kilometrów. Huta, domy, dawna szkoła i zabudowania gospodarcze zgrupowane są wzdłuż głównej drogi. Spacer przez całe założenie zajmuje kilkanaście minut, ale w poszczególnych domach utrzymane są warsztaty rzemieślników, jest kawiarnia, wyrób naturalnych kosmetyków, ceramiki, sprzedaż win i kilka innych, podobnych ciekawostek. W dawnej szkole znajduje się dzisiaj schronisko młodzieżowe. W hucie, do której można wejść w ramach zwiedzania, regularnie organizowane są pokazy wydmuchiwania i obróbki szkła. W muzeum można obejrzeć wspomniane abażury z mlecznego szkła, a na wystawie liczne termosy. Placówka ma bogaty program edukacyjny dla grup szkolnych i dorosłych (po umówieniu). Na wizytę w wiosce najlepiej przeznaczyć 2-3 godziny czasu.

Museumsdorf Glashütte (Wioska Muzealna Glashütte)

Hüttenweg 20, 15837 Baruth/Mark GT Glashütte
Godziny otwarcia: wt.-nd. 10.00-17.00 (III-XII), śr.-nd. 10.00-17.00 (I-II) – muzeum i huta
Godziny otwarcia poszczególnych kawiarni, rzemieślników, sklepów: www.museumsdorf-glashuette.de
Wstęp: 5,5 € (3-3,5 €) – muzeum
Parking: przy wiosce, płatny (2-4 €)
Uwaga: w poniedziałki wszystko jest zamknięte

 

Źródła:
Glas&Geschichte. Wyszukane 21.11.2016 na www.museumsdorf-glashuette.de

Przydatne linki:
www.museumsdorf-glashuette.de – oficjalna strona Wioski Muzealnej Glashütte
www.museum-glashuette.de – strona muzeum (pol.)

Komentarze